Krótki staż pracy? Sprawdź, czy masz szansę na minimalną emeryturę

Polski system emerytalny określa dokładnie, kto może ubiegać się o świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Zgodnie z Ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do emerytury uprawnieni są:

• kobiety, które ukończyły 60 lat i mają wymagany staż pracy,
• mężczyźni, którzy ukończyli 65 lat i posiadają wymagany staż pracy.

Minimalny staż wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Oznacza to, że osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, ale nie przepracowały wymaganego okresu, nie otrzymają minimalnej emerytury, a jedynie świadczenie wyliczone na podstawie zgromadzonych składek.

Jak ZUS wylicza świadczenie?

Wysokość emerytury zależy od kilku czynników, które kontroluje ZUS. Do podstawowych elementów należą:

• zwaloryzowane składki zgromadzone na koncie ubezpieczonego,
• zwaloryzowany kapitał początkowy,
• środki zapisane na subkoncie w OFE,
• średnie dalsze trwanie życia ubezpieczonego.

Środki zgromadzone na koncie są waloryzowane według wskaźnika ogłaszanego przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Co jeśli staż pracy jest za krótki?

No właśnie. To dylemat wielu Polaków, którzy z różnych przyczyn w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego nie posiadają wymaganego stażu pracy. Posłużmy się tu przykładem – będzie nim osoba, która ukończyła 65 lat i przepracowała jedynie 15 lat. Oznacza to, że nie spełnia ona wymogu stażu pracy. W takim wypadku ZUS wypłaci jedynie emeryturę proporcjonalną do zgromadzonych składek, bez gwarancji minimalnego świadczenia.

W praktyce oznacza to, że:

• kobieta w wieku 65 lat z 15-letnim stażem otrzyma emeryturę liczona wyłącznie z jej składek,
• mężczyzna w wieku 65 lat z takim samym stażem spotka się z tą samą sytuacją.

Osiągnięcie wymaganego stażu pracy jest kluczowe, aby móc liczyć na minimalną emeryturę.

Minimalna emerytura w 2026 roku

Od 1 marca 2026 r. najniższa emerytura wynosi 1 978,49 zł brutto. Przy czym należy pamiętać, że od świadczenia odprowadzana jest składka zdrowotna 9 proc., czyli 178,06 zł. Oznacza to, że emeryt, który otrzymuje najniższą emeryturę, „na rękę” otrzyma 1 800,43 zł netto.

Dla seniorów oznacza to, że nawet jeśli zgromadzili składki, ale nie osiągnęli wymaganego stażu pracy, ich emerytura może być znacznie niższa od minimalnej, a w skrajnych przypadkach nawet groszowa.